Wydział Zbiorów Specjalnych
Muzeum Oświaty Ziemi Łódzkiej
tel. / fax 0-42 678-55-46
zbioryspecjalne@pbw.lodz.pl

Historia  |  Ekspozycja stała |  Wystawy  |  Zbiory  |   Lekcje muzealne  |  Informacje dla zwiedzających

Wydział Zbiorów Specjalnych PBW w Łodzi - Muzeum Oświaty Ziemi Łódzkiej, mieszczące się do niedawna w gmachu dawnej szkoły Marii Hochsteinowej przy ul. Wólczańskiej 23, a obecnie w siedzibie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Łodzi przy ul. Wólczańskiej 202, istnieje od 1983 r. Zostało powołane decyzją Kuratora Oświaty i Wychowania jako wydział Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Łodzi.

Pierwsze starania o powołanie Muzeum Oświaty czyniono w naszym mieście już w latach 1910, 1911 i 1914, co dokumentują akta znajdujące się w Archiwum Państwowym w Łodzi. Na przeszkodzie stanęły jednak władze carskie, obawiające się jego patriotycznego oddziaływania. Przed wojną istniały muzea oświatowe we Lwowie i w Warszawie. Obecnie łódzkie muzeum jest najstarsze (z nieprzerwanie działających) i największe w kraju.

Zgromadzono tu zbiory archiwalne dotyczące nauczycieli, szkół i innych placówek oświatowych, a wśród nich m.in.: pamiątki po zasłużonych pedagogach łódzkich: Zygmuncie Lorentzu, Zygmuncie Hajkowskim, Marii i Teofilu Katrach, Antoninie Chrzczonowicz, Janie i Kazimierze Marczyńskich, Bolesławie Wocalewskim i wielu innych.

Szczególnie cenny i ciekawy jest zbiór 80 sztandarów szkolnych. Najstarszy z nich ufundowany został w 1916 r. dla Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców. Wiele zainteresowania, a nawet emocji, wzbudzają pamiątki szkolne i pomoce naukowe. Należą do nich takie ciekawostki jak: stare globusy astronomiczne, unikalna luneta, model maszyny parowej, model telefonu Bella, a także ławki i kałamarze, jakich dziś w szkole się już nie spotyka. Poza tym w zbiorach znajdują się stare kroniki szkolne, księgi pamiątkowe i albumy, świadectwa i dyplomy, legitymacje, odznaczenia, fotografie, zeszyty i tarcze szkolne. Są też liczne rękopisy i bogaty zbiór wycinków prasowych. Obrazowo przedstawiając - w Muzeum znajduje się ponad 80 metrów bieżących archiwaliów, bogaty zbiór muzealiów (pon. 600), ponad 1400 skatalogowanych pozycji ikonograficznych i ponad 3400 archiwaliów.

Muzeum włącza się także do lokalnych i ogólnopolskich obchodów ważnych rocznic. Zorganizowano np. wystawy związane z 200-leciem Konstytucji 3-go Maja, 75-leciem odzyskania Niepodległości czy też wystawę z okazji Światowego Zjazdu Łodzian. Kilka z wystaw łączyło się z sesjami naukowymi.

Tableau przedstawiające nauczycieli i uczniów Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców w 1925 r.